ข้อควรรู้ก่อนลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้

กองทุนรวมตราสารหนี้ คือ กองทุนรวมที่เน้นการลงทุนในตราสารหนี้ ซึ่งตราสารหนี้จะแสดงความเป็นเจ้าหนี้ให้แก่ ผู้ถือตราสาร ตัวอย่างตราสารหนี้ เช่น พันธบัตรรัฐบาล และหุ้นกู้ โดยที่หากตราสารหนี้ออกโดยรัฐบาล เราจะเรียกว่า พันธบัตรรัฐบาล ในขณะที่ออกโดยเอกชน เราจะเรียกว่าหุ้นกู้

jumbo jili

กองทุนรวมตราสารหนี้ ถือว่าเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับนักลงทุนที่ต้องการพักเงินหรือต้องการความเสี่ยงปานกลางค่อนไปทางต่ำ และมีระยะเวลาการลงทุนประมาณ 1-2 ปีขึ้นไป นอกจากนี้กองทุนรวมตราสารหนี้ ยังมีส่วนสำคัญสำหรับนักลงทุนที่มีการจัดพอร์ตการลงทุนแบบ Asset Allocation เพราะสามารถช่วยลดความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุนลงได้ และยังสามารถใช้เป็นสภาพคล่อง ในสถานการณ์ที่จำเป็นต้องใช้เงินสดเพื่อปรับพอร์ตได้ เนื่องจากเป็นกองทุนที่มีสภาพคล่องสูง หากขายจะได้รับเงินในวันที่ T+2 (วันทำการที่ 2 นับจากวันซื้อ-ขายหลักทรัพย์ โดยไม่นับรวมวันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดของสถาบันการเงินตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย) บทความนี้จึงขอนำเสนอสิ่งที่นักลงทุนควรรู้ ก่อนตัดสินใจลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ ดังนี้

  1. กองทุนรวมตราสารหนี้ขาดทุนได้ด้วยหรือ?

เชื่อว่านักลงทุนหลายคนคงมีข้อสงสัยเหมือนกันว่า ถ้าลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ จะมีโอกาสขาดทุนหรือไม่ เนื่องจากสิ่งที่เราจะได้รับจากการลงทุนในตราสารหนี้ คือ ดอกเบี้ยที่กำหนดไว้แน่นอน เช่น 3% ต่อปี และจ่ายทุก 6 เดือน ก็ดูเป็นผลตอบแทนที่สม่ำเสมอดี แล้วเราจะขาดทุนได้อย่างไร

สล็อต

เหตุผลที่กองทุนรวมตราสารหนี้ขาดทุนได้ เพราะเมื่อเรา (หรือผู้จัดการกองทุน) ได้ลงทุนในตราสารหนี้ล็อตใดล็อตหนึ่งไปแล้ว ก็เท่ากับว่าหมดโอกาสที่จะนำเงินก้อนนี้ไปหาการลงทุนอื่นที่อาจจะให้ผลตอบแทนที่สูงกว่าได้ สมมติว่ากองทุนลงทุนในตราสารหนี้ระยะยาว เช่น ลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลที่ได้ดอกเบี้ย 3% ต่อปี เป็นเวลา 5 ปี การที่กองทุนลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลอายุ 5 ปี แปลว่า เงินเราจะถูก Lock อยู่ที่อัตราผลตอบแทนที่ 3% ตลอดระยะเวลา 5 ปี ถ้าเวลาผ่านไป แล้วอัตราดอกเบี้ยในท้องตลาดมีค่าสูงขึ้น กองทุนก็จะเสียโอกาสที่จะนำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงขึ้น เช่น พันธบัตรรัฐบาลล็อตใหม่ที่อาจจะให้ผลตอบแทนที่สูงกว่า 3%

สล็อตออนไลน์

ดังนั้นถ้ากองทุนต้องการนำเงินมาลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลล็อตใหม่ แล้วอยากขายการลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลล็อตเก่าออกมา กองทุนก็จะต้องขายพันธบัตรที่ถือในมือในราคาที่มีส่วนลด หรือ discount เช่น สมมติพันธบัตรรัฐบาลที่ออกใหม่ ให้ดอกเบี้ยอยู่ที่ 4% มีส่วนต่างดอกเบี้ยอยู่ 1% ดังนั้น นักลงทุนในตลาดจะซื้อพันธบัตรรัฐบาลต่อจากกองทุน (ซื้อขายในตลาดรอง) ก็ต่อเมื่อมีราคาส่วนลดให้จนเท่ากับส่วนต่างดอกเบี้ยที่ต่างกันอยู่ 1% นั้น มิเช่นนั้นนักลงทุนก็ไปซื้อพันธบัตรรัฐบาลล็อตใหม่ที่ให้ผลตอบแทนที่ดีกว่า จึงเป็นเหตุผลที่ว่าหากดอกเบี้ยมีแนวโน้มเป็นขาขึ้น ตราสารหนี้ระยะยาวจะมีราคาลดลง (เพราะต้องมี discount) เมื่อราคาตราสารหนี้ที่อยู่ในพอร์ตลดลง ย่อมกระทบกับ NAV (Net Asset Value) ของกองทุนรวม (คือ NAV ติดลบ) เพราะกองทุนรวมต้องทำการคำนวณมูลค่าทรัพย์สินสุทธิโดยใช้ราคาตลาด หรือ Mark to Market ทุกสิ้นวันทำการตามกฎเกณฑ์ของ ก.ล.ต.

jumboslot

  1. ผลตอบแทนของกองทุนรวมตราสารหนี้มาจากไหน?

สิ่งที่นักลงทุนจะได้จากการลงทุนไม่ว่าจะลงทุนในหุ้นกู้ภาคเอกชน หรือพันธบัตรรัฐบาล คือ ดอกเบี้ยรับตามที่กำหนดไว้ (Coupon) และกำไรจากส่วนต่างราคาซื้อขาย (Capital Gain) หากขายได้ที่ราคาสูงกว่าราคาซื้อ แต่ถ้าขายได้ต่ำกว่าราคาซื้อก็จะขาดทุนในส่วนนี้ ซึ่งได้อธิบายไปในข้อ 1 แล้วว่าทำไมเราจึงมีโอกาสขาดทุนจากการลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ได้

  1. Credit rating คืออะไร และสำคัญอย่างไร?

อันดับความน่าเชื่อถือ หรือ Credit Rating เป็นการประเมินความน่าเชื่อถือของผู้ออกตราสารหนี้ โดย “สถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating Agencies)” ที่ได้รับการรับรองจากสำนักงานกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ในประเทศไทยมี 2 แห่งคือ บริษัท ทริสเรทติ้ง จำกัด และ บริษัท ฟิทช์ เรทติ้งส์ (ประเทศไทย) จำกัด

ระดับของ Credit Rating จะเป็นสิ่งที่บอกว่าตราสารหนี้นั้นๆ มีความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้มากน้อยเพียงใด โดยที่ตราสารหนี้ที่อันดับเครดิตยิ่งสูง ความเสี่ยงในการผิดนัดชำระหนี้ก็ยิ่งต่ำ และแน่นอนว่าผลตอบแทนที่ได้ก็จะน้อยกว่าตราสารหนี้ที่มีอันดับเครดิตที่ต่ำกว่า อันดับความน่าเชื่อถือจะถูกแบ่งเป็นสองกลุ่ม คือ Investment Grade หรือ กลุ่มน่าลงทุน (AAA ถึง BBB-) และ Speculative Grade หรือกลุ่มเก็งกำไร (BB+- ลงไปจนถึง D) ดังนั้นหากจะลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ ต้องอย่าลืมพิจารณาถึง Credit Rating ของผู้ออกตราสารที่กองทุนไปลงทุนไว้ด้วย

slot

  1. Benchmark ของกองทุนรวมตราสารหนี้คืออะไร?

ดัชนีพันธบัตรรัฐบาล (Government Bond Index) เป็นดัชนีหลักชี้วัดการเคลื่อนไหวของตลาดตราสารหนี้เพื่อใช้เปรียบเทียบอัตราผลตอบแทนกับสินทรัพย์ประเภทอื่นๆ และใช้เป็นดัชนีเปรียบเทียบเพื่อวัดผลการดำเนินงานของกองทุนตราสารหนี้ (Benchmark) ด้วย

นอกจากนี้เราสามารถใช้ดัชนีพันธบัตรรัฐบาลเป็นเครื่องมือในการสะท้อนภาวะของอัตราดอกเบี้ยในตลาด กล่าวคือ หากอัตราดอกเบี้ยมีการปรับตัวลดลง ราคาของตราสารหนี้จะปรับตัวสูงขึ้น ส่งผลให้ดัชนีปรับตัวสูงขึ้น ในทางกลับกัน หากอัตราดอกเบี้ยในตลาดมีการปรับตัวเพิ่มขึ้น ราคาของตราสารหนี้จะปรับตัวลดลง ส่งผลให้ดัชนีปรับตัวลดลง

  1. การลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้เหมาะกับใคร?

การลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้นั้นเหมาะกับผู้ลงทุนที่รับความเสี่ยงได้ไม่มาก และไม่คาดหวังผลตอบแทนที่สูงหรือหวือหวา ซึ่งกองทุนรวมตราสารหนี้ที่ไปลงทุนในตราสารหนี้แต่ละประเภทก็จะมีความเสี่ยงแตกต่างกันออกไป เช่น หากไปลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐ ก็จะมีความเสี่ยงต่ำมาก และจะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นหากไปลงทุนในหุ้นกู้ภาคเอกชน แต่ก็ยังถือว่าเป็นกองทุนรวมที่มีความเสี่ยงอยู่ในระดับต่ำ

นอกจากนี้กองทุนรวมตราสารหนี้ยังเหมาะกับผู้ที่พลาดโอกาสในการซื้อพันธบัตรหรือหุ้นกู้ของบริษัทเอกชนที่มักจะมีการแย่งกันจองซื้อในช่วงที่ออกเสนอขายอีกด้วย

ใครที่สนใจลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ ปัจจุบันมีแอปพลิเคชัน EASY INVEST จากบริษัทหลักทรัพย์ ไทยพาณิชย์ มาช่วยให้การลงทุนเป็นเรื่องง่าย และสะดวกรวดเร็วขึ้น ไม่ต้องเสียเวลาค้นหาข้อมูลกองทุนรวมตราสารหนี้ที่มีอยู่มากมายจากหลายบลจ. ไม่ต้องเสียเวลาไปเปิดพอร์ตลงทุนหลายๆ ที่ เพราะแอป EASY INVEST ได้รวบรวมกองทุนรวมตราสารหนี้ที่น่าสนใจจาก 17 บลจ.ชั้นนำในตลาด มีกองทุนให้เลือกกว่า 1,200 กองทุน และถ้าต้องการซื้อกองทุนรวมตราสารหนี้ใหม่จากบลจ.ที่ไม่เคยมีบัญชี ก็สามารถซื้อได้เลย ไม่ต้องส่งเอกสารเปิดบัญชีเพิ่ม

วิเคราะห์ตลาดตราสารหนี้ภาคเอกชนในยุคโควิด-19

ถ้าย้อนกลับไปดูในช่วง 9 เดือนที่ผ่านมาจะพบว่าตลาดเงินตลาดทุนมีความผันผวนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญนับตั้งแต่การแพร่ระบาดของโควิด-19 กิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เคยลื่นไหลกลับหยุดชะงักแบบไม่ทันตั้งตัวและส่งผลเชื่อมโยงเป็นวงกว้าง

jumbo jili

แม้ว่าตลาดตราสารหนี้ไทยในครึ่งแรกของปี 2563 จะยังสามารถขยายตัวได้เล็กน้อยที่ร้อยละ 1.25 หรือมูลค่าคงค้างของตราสารหนี้รวมทั้งสิ้น 13.69 ล้านล้านบาท แต่ทว่าการเพิ่มขึ้นดังกล่าวมาจากการเพิ่มขึ้นของพันธบัตรรัฐบาลไม่ใช่หุ้นกู้ภาคเอกชนอย่างที่เคยเป็นมา

โดยพบว่าการออกหุ้นกู้ระยะยาวในครึ่งปีแรกมีมูลค่าลดลงถึงร้อยละ 22 ของค่าเฉลี่ยการออกในช่วงครึ่งปีแรกของระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา นอกจากนั้นดัชนีผลตอบแทนของหุ้นกู้ภาคเอกชนที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ A- อายุ 1-3 ปี ยังให้ผลตอบแทนต่ำกว่าการลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลกลุ่มอายุ 1-3 ปี

สล็อต

ในสภาวะปกติ การลงทุนในหุ้นกู้มักจะให้ผลตอบแทนที่สูงกว่าพันธบัตรรัฐบาล เนื่องจากมีความเสี่ยงด้านเครดิตที่สูงกว่า นักลงทุนจึงต้องการผลตอบแทนคาดหวังที่สูงกว่า แต่ในห้วงเวลาวิกฤตเศรษฐกิจ นักลงทุนมีความกังวลต่อคุณภาพของผู้ออกหุ้นกู้ ไม่ว่าจะเป็นความกลัวต่อผลการดำเนินงานของภาคธุรกิจที่อาจจะมีปัญหา

หรือความกังวลว่าบริษัทอาจจะขาดสภาพคล่องในการดำเนินธุรกิจ เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่ความต้องการส่วนชดเชยความเสี่ยงจากเครดิตที่สูงขึ้น (Credit spread widen) เนื่องจากมองว่าการลงทุนในหุ้นกู้มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างมาก ทั้งในแง่โอกาสในการถูกปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating Downgrade)

สล็อตออนไลน์

และสภาพคล่องลดลง (Liquidity Risk Premium) ส่งผลให้เกิดการเทขายหุ้นกู้และทำให้ราคาของหุ้นกู้ในตลาดรองปรับลดลง ดัชนีผลตอบแทนของหุ้นกู้ภาคเอกชนจึงติดลบในช่วงมีนาคม-เมษายน ซึ่งเป็นช่วงเดียวกับการระบาดของ COVID-19 อย่างรวดเร็วและมีการปิดเมืองสกัดกั้นการลุกลาม

อย่างไรก็ดี ในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมาตลาดตราสารหนี้ภาคเอกชนเริ่มปรับตัวดีขึ้น สาเหตุมาจากนักลงทุนสามารถประเมินผลกระทบจากการระบาดของ COVID-19 ได้ชัดเจนมากขึ้นจากการรายงานงบการเงินไตรมาส 2 ที่ประกาศออกมา และภาครัฐมีการยกเลิกการปิดเมืองทำให้แนวโน้มการฟื้นตัวของภาคธุรกิจดีขึ้น

jumboslot

ความต้องการส่วนชดเชยความเสี่ยงจากเครดิตจึงเริ่มปรับลดลงและส่งผลให้ผลตอบแทนจากการลงทุนในหุ้นกู้ปรับตัวดีขึ้น

หากมองไปยังอนาคต การระบาดของ COVID-19 ที่ยืดเยื้ออาจจะส่งผลกระทบต่อบริษัทที่แตกต่างกันไป บางธุรกิจอาจจะสามารถฟื้นตัวได้ บางธุรกิจอาจล้มหายไปจากระบบเศรษฐกิจ และก็มีบางธุรกิจที่ได้รับผลกระทบเชิงบวกจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ซึ่งความไม่แน่นอนดังกล่าวจะยังคงอยู่กับเราไปอีกระยะเวลาหนึ่ง

slot

การใช้มาตรการทางการเงินมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ จากเดิมที่ใช้การลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายเพื่อกระตุ้นกลายมาเป็นการใช้มาตรการเฉพาะจุดเพื่อเยียวยาผลกระทบที่เกิดขึ้น จากปัจจัยที่กล่าวมาข้างต้นอาจจะทำให้การลงทุนที่เคยมั่นใจว่ามีความปลอดภัยสูงหรือน่าสนใจได้เปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นไม่ว่านักลงทุนจะลงทุนตรงด้วยตัวเอง หรือลงทุนผ่านกองทุนรวมที่มีนโยบายการลงทุนที่หลากหลาย นักลงทุนจึงมีความจำเป็นที่จะต้องเข้าใจระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของตนเอง ติดตาม เข้าใจ เข้าถึงการฟื้นตัวของธุรกิจให้มากขึ้นกว่าในอดีต เพื่อที่จะได้ลดความเสี่ยงที่เกิดจากการลงทุนได้เป็นอย่างดี

​ปัญหาสภาพคล่องกับตลาดตราสารหนี้ไทย

ในช่วงสองถึงสามสัปดาห์ที่ผ่านมา นอกจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 ที่ยังไม่อาจคาดเดาได้ว่าจะคลี่คลายเมื่อใด ยังได้สร้างความไม่แน่นอนและความผันผวนให้กับตลาดการเงินเป็นอย่างมาก ซึ่งรวมถึงตลาดตราสารหนี้ของไทยที่เผชิญแรงเทขายจนธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)

jumbo jili

และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องออกมาตรการเพื่อเข้ามาดูแลสภาพคล่องในตลาดตราสารหนี้ บางขุนพรหมชวนคิดจึงขอพาท่านผู้อ่านมาทำความเข้าใจกับสิ่งที่เกิดขึ้นในตลาดการเงินในช่วงที่ผ่านมาค่ะ

ในสถานการณ์ปกติ หากตลาดการเงินอยู่ในภาวะ risk-off หรือสภาวะเสี่ยง ซึ่งเป็นช่วงที่ตลาดเผชิญกับปัจจัยเสี่ยงที่มีความไม่แน่นอนและผันผวนสูง นักลงทุนจะย้ายเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ปลอดภัยและมีความเสี่ยงต่ำกว่า

จึงมักเกิดการเทขายตราสารทุนหรือตราสารหนี้ของภาคเอกชนเพื่อไปถือเงินสดหรือพันธบัตรรัฐบาลโดยเฉพาะพันธบัตรระยะยาวมากขึ้นเพื่อหลีกเลี่ยงภาวะถดถอยในระยะสั้น อย่างไรก็ดี การแพร่ระบาดของ COVID-19 ที่ทวีความรุนแรงและกระจายไปทั่วโลก

สล็อต

ประกอบกับหลายประเทศประกาศปิดประเทศ (Lockdown) เพื่อจำกัดการแพร่ระบาด ทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจต้องหยุดชะงักหรือทำได้จำกัด รวมถึงสงครามราคาน้ำมันระหว่างกลุ่มผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อย่างซาอุดิอาระเบียและรัสเซียที่คาดว่าจะกดดันรายได้ของบริษัทผู้ผลิตน้ำมันอย่างหนัก เหตุการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้ล้วนเพิ่มความกังวลให้กับตลาดการเงินและนักลงทุน ส่งผลให้ตลาดเคลื่อนไหวแบบไม่สมเหตุสมผล

จากเหตุการณ์ข้างต้นทำให้สินทรัพย์เสี่ยงต่าง ๆ ถูกเทขายออกมาจากภาวะ risk off ที่เห็นชัดเจนคือ ตราสารทุน โดยดัชนีหุ้นทั่วโลกปรับลดลงแรงจนถูกสั่งพักการซื้อขายชั่วคราวระหว่างวัน (Circuit breaker) หลายครั้ง แต่สิ่งที่แตกต่างจากสถานการณ์ปกติคือ

สินทรัพย์ปลอดภัยทั้งพันธบัตรรัฐบาลและทองคำกลับถูกเทขายเช่นเดียวกัน สะท้อนถึงการขายอย่างตื่นตระหนกหรือ panic sell ภาวะตลาดที่ไม่สมเหตุสมผลเช่นนี้เกิดขึ้นทั่วโลกเช่นเดียวกับไทย โดยสิ่งที่นักลงทุนต้องการถือ ณ ตอนนี้มีแค่เพียงเงินสดเท่านั้น ความต้องการถือเงินสดที่เพิ่มขึ้นทำให้ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องปรับสูงขึ้นตามจากการที่มีคนขายสินทรัพย์มากกว่าคนซื้อ

สล็อตออนไลน์

ซึ่งปัญหาสภาพคล่องนี้เห็นได้ชัดในตลาดตราสารหนี้ของไทยที่มีแรงขายอย่างต่อเนื่องจากนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศ โดยมาจากหลายสาเหตุ ทั้งการปรับน้ำหนักการลงทุนเมื่อราคาหุ้นตกลงอย่างหนักจึงจำเป็นต้องขายตราสารหนี้เพื่อปรับสัดส่วนการลงทุน

ความกังวลว่าอาจไม่ได้รับทั้งเงินลงทุนและดอกเบี้ยคืน (default risk) รวมถึงการขายของนักลงทุนต่างชาติเพื่อลดการลงทุนในกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่และส่วนหนึ่งเพื่อลดความเสี่ยงด้านอัตราแลกเปลี่ยนจากเงินบาทที่ปรับอ่อนค่าลง การเทขายตราสารหนี้ทำให้กองทุนตราสารหนี้จำเป็นต้องขายตราสารหนี้ที่ถืออยู่ แม้จะเป็นตราสารหนี้ที่มีคุณภาพดี เพื่อนำเงินมาชำระคืนให้กับผู้ถือหน่วยลงทุนที่เทขาย จนส่งผลให้กองทุนต้องขายตราสารหนี้ในราคาถูกกว่าที่ควรจะเป็น

jumboslot

ทำให้นักลงทุนได้รับผลตอบแทนต่ำกว่าที่ควรจะได้รับหากรอให้ตราสารหนี้ครบกำหนด และท้ายที่สุดทำให้บริษัทจัดการกองทุนตราสารหนี้บางแห่งเริ่มยืดระยะเวลาได้รับเงินคืนให้ยาวขึ้น

ปัญหาสภาพคล่องที่เกิดขึ้นหากไม่ได้รับการดูแลโดยเร็วอาจทำให้นักลงทุนตื่นตระหนกและยิ่งพยายามเทขายหน่วยลงทุนออกมา จนอาจกระทบเป็นวงกว้างและลามไปกระทบสภาพคล่องในตลาดอื่น ๆ ทั้งระบบการเงินได้ ธปท. และหน่วยงานภาครัฐจึงได้เข้ามาดูแลปัญหาดังกล่าวผ่านมาตรการเสริมสภาพคล่องให้กองทุนรวมตราสารหนี้ทุกกองทุน

slot

โดยหากกองทุนใดถูกขายหน่วยลงทุนคืนจำนวนมาก ธนาคารพาณิชย์สามารถเข้าไปช่วยซื้อหน่วยลงทุนและนำหน่วยลงทุนนั้นไปขายให้ ธปท. ได้ พร้อมทำสัญญาว่าจะซื้อคืนในอนาคต รวมถึง ธปท. รับซื้อพันธบัตรรัฐบาลหากกองทุนใดจำเป็นจะต้องขาย รวมถึงตั้งกองทุนเพื่อเสริมสภาพคล่องให้บริษัทที่มีคุณภาพดี แต่ไม่สามารถต่ออายุตราสารหนี้ที่ครบกำหนดได้ทั้งจำนวนจากปัญหาตลาดขาดสภาพคล่อง

ซึ่งมาตรการเหล่านี้จะช่วยลดความผันผวนในตลาดตราสารหนี้ สร้างความมั่นใจให้กับนักลงทุน และเป็นการ “ดับไฟ” ก่อนที่ปัญหาสภาพคล่องจะลุกลามเป็นปัญหาทั้งระบบการเงินได้ค่ะ

กองทุนรวมตราสารหนี้กับโอกาสการลงทุน

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดเชื้อไวรัส COVID-19 ทำให้เกิดความผันผวนในตลาดเงินตลาดทุนทั่วโลก และตลาดตราสารหนี้ก็ได้รับผลกระทบด้วย หน่วยงานภาครัฐได้ออกมาตรการต่างๆ เพื่อให้ตลาดกลับมาทำงานได้อย่างปกติ

jumbo jili

ตัวอย่างเช่น เดือนมีนาคม ปี 2563 ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) จัดตั้งกลไกพิเศษเพื่อเพิ่มสภาพคล่องให้แก่กองทุนรวมผ่านธนาคารพาณิชย์ โดยธนาคารพาณิชย์ที่เข้าซื้อหน่วยลงทุนจากกองทุนรวมตลาดเงิน (Money Market Fund) และกองทุนรวมตราสารหนี้ที่เป็นกองทุนเปิด (Daily Fixed Income Fund) ที่ถือสินทรัพย์คุณภาพดี

แต่ได้รับผลกระทบจากการที่ตลาดเงินขาดสภาพคล่อง สามารถนำหน่วยลงทุนดังกล่าวมาวางเป็นหลักประกันเพื่อขอสภาพคล่องจาก ธปท. ได้ โดยจะดำเนินการจนกว่าสถานการณ์ในตลาดการเงินจะเข้าสู่ภาวะปกติ

สล็อต

หลังจากมาตรการดังกล่าวออกมา ส่งผลให้ตลาดตราสารหนี้ไทยมียอดซื้อสุทธิจากบริษัทจัดการกองทุน (บลจ.) แสดงให้เห็นในเบื้องต้นว่า… มาตรการส่งเสริมสภาพคล่องได้ผลในระดับหนึ่ง คือ มีการซื้อขายคล่องตัวขึ้น สะท้อนว่าตลาดตราสารหนี้เริ่มเข้าสู่ภาวะปกติ

หากพูดถึงปัญหาการขาดสภาพคล่องในตลาดตราสารหนี้ถือเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อยครั้ง แต่ก็มักจะคลี่คลายได้ในระยะเวลาอันสั้น และหากเกิดสถานการณ์ตลาดขาดสภาพคล่อง ทําให้เกิดโอกาสการลงทุนในตราสารหนี้คุณภาพดีที่ให้ผลตอบแทนสูงขึ้น (แปลว่า มีราคาถูกลง) และยิ่งมีมาตรการออกมา ก็สามารถช่วยผ่อนคลายความตึงเครียดและความกังวลของนักลงทุนได้พอสมควร

สล็อตออนไลน์

คำแนะนำ… หากลงทุนกองทุนรวมตราสารหนี้อยู่แล้ว

หากลงทุนกองทุนรวมตราสารหนี้อยู่แล้ว “ไม่ควรขายออกไป” เพราะไม่ใช่ปัญหาจากคุณภาพของตราสารหนี้ เนื่องจากกองทุนรวมมีการลงทุนตราสารหนี้ที่มีคุณภาพ ดังนั้น สินทรัพย์การลงทุนที่ดี ไม่ควรขายเพราะตกใจ แต่ถ้าตกใจและขายออกไปก็มีโอกาสขายขาดทุน เนื่องจากสินทรัพย์ประเภทพันธบัตรรัฐบาลหรือหุ้นกู้เอกชนระดับ Investment Grade เป็นตราสารหนี้ที่มีนักลงทุนต้องการลงทุนตลอดเวลา เช่น กองทุนรวมตราสารหนี้ ประกันสังคม กบข. หรือบริษัทประกันชีวิต เพราะนักลงทุนสถาบันเหล่านี้ เชื่อว่าเป็นตราสารหนี้ที่มีคุณภาพดี

jumboslot

พูดง่ายๆ ตราสารหนี้ที่มีคุณภาพดี ทั้งพันธบัตรรัฐบาล หุ้นกู้เอกชน เป็นสิ่งที่นักลงทุนสามารถเลือกลงทุนได้ และถ้าเชื่อว่าตราสารหนี้ที่ลงทุนมีความปลอดภัยในระยะยาว (เพียงแต่ในระยะสั้นมีความผันผวน ราคาปรับลดลง) ย่อมเป็นโอกาสที่ดีในการเข้าลงทุน แต่หากมีความกังวลกับสถานการณ์ นักลงทุนก็สามารถโยกจากกองทุนตราสารหนี้ไปยังกองทุนรวมตลาดเงิน ที่มีนโยบายลงทุนในพันธบัตรรัฐบาลเกือบ 100% ซึ่งการมีรัฐบาลค้ำประกัน แปลว่า มีความมั่นคง

คำแนะนำ… สำหรับมือใหม่

ในช่วงตลาดผันผวน เช่น ช่วงวิกฤติ COVID-19 นักลงทุนสามารถลงทุนกองทุนรวมตราสารหนี้ได้ เพราะถือเป็นจังหวะของผู้ซื้อ ซึ่งวิธีลงทุนที่น่าสนใจ คือ ทยอยลงทุนอย่างสม่ำเสมอ (Dollar Cost Average : DCA) เพราะกองทุนรวมได้ถูกออกแบบให้ลงทุนระยะยาวเพื่อสะสมเงินออมไว้ใช้หลังเกษียณ

slot

สำหรับมือใหม่อาจเริ่มต้นจาก “กองทุนรวมตลาดเงิน” ที่มีนโยบายลงทุนในตราสารหนี้ภาครัฐระยะสั้น อายุคงเหลือน้อยกว่า 1 ปี เพราะมีความเสี่ยงต่ำ มีสภาพคล่องสูงและมีคุณภาพดี เช่น เงินฝาก พันธบัตรรัฐบาล หรือหุ้นกู้เอกชนที่มีอันดับความน่าเชื่อถือดี แต่หากรับความเสี่ยงและต้องการผลตอบแทนเพิ่มขึ้นสูงกว่ากองทุนรวมตลาดเงิน ก็สามารถแบ่งเงินไปลงทุน “กองทุนรวมตราสารหนี้ทั่วไป” ที่เปิดให้ผู้ลงทุนซื้อหรือขายคืนหน่วยลงทุนได้ทุกวันทำการ (Daily Fixed Income)

หากพูดถึงตราสารหนี้ถือว่ามีความเสี่ยงอยู่ในระดับต่ำ เช่น กองทุนรวมตลาดเงิน ความผันผวนของราคาอยู่ในระดับต่ำ เมื่อเทียบกับการลงทุนในสินทรัพย์อื่นๆ เช่น หุ้น ทองคำ อสังหาริมทรัพย์ เป็นต้น ดังนั้น ตราสารหนี้จึงเป็นสินทรัพย์เพื่อการลงทุนที่ดูแลเงินต้นของนักลงทุน ถือเป็นตัวช่วยประคองพอร์ตลงทุนโดยรวมในช่วงตลาดผันผวน

อย่างไรก็ตาม ควรกระจายความเสี่ยงในการลงทุนด้วยการจัดสรรสัดส่วนเงินลงทุนไปยังสินทรัพย์ประเภทต่างๆ ตามความเหมาะสมกับระดับความเสี่ยงของแต่ละคนด้วย

3 กลยุทธ์ จัดพอร์ตตราสารหนี้

“ตราสารหนี้” เป็นอีกทางเลือกลงทุนหนึ่งที่จะช่วยลดความผันผวนของพอร์ตการลงทุนของเราได้เป็นอย่างดี แถมยังช่วยสร้างผลตอบแทนที่คงที่ต่อเนื่องได้ในระยะยาว
เทคนิคหรือกลยุทธ์การจัดพอร์ตตราสารหนี้มีหลายรูปแบบ

jumbo jili

ไม่ว่าจะเป็น… การจัดพอร์ตแบบขั้นบันใด แบบบาร์เบล และแบบกระสุนปืน หากนักลงทุนสามารถนำเทคนิคเหล่านี้ไปประยุกต์ไปใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์และสไตล์การลงทุนของตนเอง ก็จะมีโอกาสเพิ่มผลตอบแทนให้กับพอร์ตของเราได้

หากอยากลงทุนในตราสารหนี้… “กองทุนรวมตราสารหนี้” เป็นทางเลือกที่เหมาะกับนักลงทุนรายย่อย เนื่องจากใช้เงินลงทุนไม่มาก อีกทั้งยังสามารถเลือกเงื่อนไขในการขายคืนหรือจะถือจนครบกำหนดอายุก็ได้ ทำให้สะดวกต่อการบริหารเงิน รวมถึงมีความสะดวกในเรื่องสภาพคล่องและได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี

แล้วถ้าสนใจลงทุนตราสารหนี้โดยตรงด้วยตนเองล่ะ ทำได้หรือไม่?

คำตอบคือ ได้ แต่นักลงทุนอาจต้องศึกษาข้อมูลให้ละเอียด และเรื่องหนึ่งที่ต้องเรียนรู้ก่อนตัดสินใจลงทุน คือ “เทคนิคการจัดพอร์ตตราสารหนี้” เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ตัดสินใจลงทุนให้เหมาะสมกับสถานการณ์และความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ซึ่งมีอยู่ 3 รูปแบบ

สล็อต

จัดพอร์ตแบบขั้นบันได… ลงทุนในตราสารหนี้หลายๆ รุ่นที่มีอายุคงเหลือแตกต่างกัน

กลยุทธ์การลงทุนแบบขั้นบันได (Ladder) ใช้หลักการกระจายการลงทุนในตราสารหนี้หลายๆ รุ่นที่มีอายุคงเหลือในช่วงเวลาที่แตกต่างกันไป เพราะความเสี่ยงสำคัญประการหนึ่งของตราสารหนี้ คือ ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของราคาเมื่ออัตราดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลง นั่นคือ มูลค่าตราสารหนี้จะเคลื่อนไหวในทิศทางตรงข้ามกับการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย โดยเมื่ออัตราดอกเบี้ยสูงขึ้น มูลค่าของตราสารหนี้จะลดลง ในทางกลับกันเมื่ออัตราดอกเบี้ยต่ำลง มูลค่าของตราสารหนี้จะสูงขึ้น

สล็อตออนไลน์

ดังนั้น หากนักลงทุนเลือกจัดพอร์ตตราสารหนี้แบบขั้นบันได ด้วยการกระจายการลงทุนตราสารหนี้หลายๆ รุ่น ที่มีอายุคงเหลือในช่วงเวลาที่ต่างกัน เช่น 1 ปี 3 ปี 5 ปี หรือ 10 ปี จะทำให้ลดความเสี่ยงจากการลดลงของราคาเมื่ออัตราดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลง และเมื่อเวลาผ่านไปตราสารหนี้ก็จะมีอายุที่ลดลง ตราสารหนี้ระยะสั้นจะหมดอายุลงไปเรื่อยๆ นักลงทุนก็สามารถนำเงินดังกล่าวมาลงทุนในตราสารหนี้อายุยาว เพื่อเป็นการรักษาพอร์ตการลงทุนให้มีลักษณะแบบขั้นบันไดต่อไป

จัดพอร์ตแบบบาร์เบล… ลงทุนในตราสารหนี้ระยะสั้นและระยะยาว

บาร์เบล (Barbell) คือ ที่ยกน้ำหนักที่เป็นด้ามเหล็กและมีตุ้มน้ำหนักถ่วงทั้ง 2 ข้างของแกน การจัดพอร์ตตราสารหนี้แบบ Barbell ก็มีลักษณะเหมือนกับที่ยกน้ำหนัก พูดง่ายๆ คือ จะกระจายการลงทุนออกเป็น 2 ส่วน ส่วนหนึ่งลงทุนในตราสารหนี้ระยะสั้น และอีกส่วนหนึ่งลงทุนในตราสารหนี้ระยะยาว

jumboslot

การจัดพอร์ตแบบนี้จะให้ผลดี ตรงที่เราจะได้อัตราผลตอบแทนที่สูงจากตราสารหนี้ระยะยาว และได้ความคล่องตัวจากตราสารหนี้ระยะสั้น รวมไปถึงช่วยลดความเสี่ยงจากการที่อัตราดอกเบี้ยปรับเพิ่มขึ้น โดยเงินที่ได้จากพันธบัตรระยะสั้นที่หมดอายุ สามารถนำไปลงทุนต่อได้ โดยไม่จำเป็นต้องขายพันธบัตรระยะยาวออกไปในราคาที่ขาดทุน

แถมนักลงทุนยังสามารถจัดพอร์ตโดยไม่จำเป็นต้องแบ่งสัดส่วนพันธบัตรระยะสั้นและระยะยาวเท่ากัน แต่กระจายน้ำหนักตามภาวะอัตราดอกเบี้ยในปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคตได้ เช่น ถ้าอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับต่ำ อาจลงทุนในตราสารหนี้ระยะสั้นในสัดส่วนที่มากขึ้น แต่ถ้าอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับสูง ก็ลงทุนในตราสารหนี้ระยะยาวในสัดส่วนที่มากกว่า หรือถ้าอัตราดอกเบี้ยค่อนข้างนิ่ง การแบ่งน้ำหนักลงทุนในตราสารหนี้ระยะสั้นและระยะยาวอย่างละครึ่งๆ ก็น่าจะเป็นทางเลือกที่ดี

slot

จัดพอร์ตแบบกระสุนปืน… ลงทุนในตราสารหนี้เพียงตัวเดียวหรือครบกำหนดในเวลาเดียวกัน

ในตลาดตราสารหนี้ คำว่า “Bullet Bond” หมายถึง ตราสารหนี้ที่มีการจ่ายเงินต้นครั้งเดียว ณ วันครบกำหนดไถ่ถอน หรือวันหมดอายุ ซึ่งเหมือนกับการยิงกระสุนปืนหนึ่งนัด ดังนั้น การจัดพอร์ตแบบกระสุนปืน (Bullet) จึงหมายถึงการลงทุนในตราสารหนี้เพียงตัวเดียว หรืออาจลงทุนในกลุ่มของตราสารหนี้ที่ครบกำหนดอายุในเวลาเดียวกัน

ตัวอย่างเช่น ปัจจุบันอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับต่ำและคาดว่ามีแนวโน้มปรับตัวสูงขึ้น นักลงทุนควรลงทุนในตราสารหนี้ระยะสั้น แต่หากอัตราดอกเบี้ยอยู่ในระดับสูงและคาดว่าจะมีแนวโน้มปรับตัวลดลง อาจเลือกลงทุนในตราสารหนี้ระยะยาว เป็นต้น

รู้จักเทคนิคการจัดพอร์ตตราสารหนี้ทั้ง 3 แบบกันไปแล้ว ลองนำทั้ง 3 เทคนิคนี้ไปปรับใช้กับให้เหมาะกับสถานการณ์และสไตล์การลงทุนของตนเองดู หากทำได้ตามนี้ รับรองว่า… การลงทุนตราสารหนี้จะเป็นเรื่องง่าย ช่วยลดความเสี่ยงในการลงทุน แถมยังช่วยสร้างผลตอบแทนได้ในระยะยาวแน่นอน

การลงทุนทางตรงในตลาดแรก

เมื่อเราสนใจจะเข้าลงทุนในตราสารหนี้ สิ่งหนึ่งที่เราต้องทำการบ้าน คือ ระบบการซื้อขายตราสารหนี้ ซึ่งนอกจากจะจองซื้อตราสารหนี้ในช่วงเสนอขายแล้ว เรายังสามารถซื้อขายตราสารหนี้ในตลาดรองได้ด้วย

jumbo jili

การลงทุนในตราสารหนี้เป็นทางเลือกลงทุนที่ได้รับความนิยมมากขึ้น เนื่องจากมีความเสี่ยงต่ำ ได้ผลตอบแทนสม่ำเสมอ และมีช่องทางให้นักลงทุนสามารถ ซื้อขายแลกเปลี่ยนตราสารหนี้ได้ ทั้งการลงทุนทางตรงผ่านการซื้อขายในตลาดแรกจากผู้ออกตราสารหนี้ และซื้อขายเปลี่ยนมือผ่านตลาดรอง โดยนักลงทุน รายย่อยหรือมือใหม่ที่ยังไม่เชี่ยวชาญ ก็สามารถลงทุนตราสารหนี้ทางอ้อม ผ่านการลงทุนในกองทุนตราสารหนี้ได้ เริ่มต้นด้วย…

“การลงทุนทางตรงในตลาดแรก” (Primary Market)

สล็อต

เป็นการลงทุนในตราสารหนี้ที่ออกขายเป็นครั้งแรกในตลาด หากเป็น หุ้นกู้ของบริษัทเอกชน มีการเสนอขาย 2 รูปแบบ แบบแรกเสนอขายให้แก่นักลงทุนในวงจำกัด (Private Placement : PP) เช่น นักลงทุนสถาบัน หรือนักลงทุนรายใหญ่ ซึ่งจะต้องมีคุณสมบัติทางการเงินตามที่กำหนด และ แบบเสนอขายแก่ประชาชนทั่วไปในวงกว้าง (Public Offering : PO) ติดต่อซื้อได้ที่สถาบันการเงินที่เป็นผู้จัดจำหน่ายหรือเป็นตัวแทนจำหน่ายโดยตรง หรือสามารถซื้อหุ้นกู้ผ่านช่องทางออนไลน์และแอปพลิเคชั่นโมบายแบงกิ้งของสถาบันการเงินได้ โดยจะมีการกำหนดจำนวนหน่วยหรือจำนวนเงินลงทุนขั้นต่ำไว้ เช่น 100,000 บาทหรือเท่ากับ 100 หน่วย หน่วยละ 1,000 บาท

สล็อตออนไลน์

ด้าน พันธบัตรภาครัฐ หากเป็น พันธบัตรประเภทออมทรัพย์ นักลงทุนทั่วไปสามารถจองซื้อขั้นต่ำ 1,000 บาทได้ ที่ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารกรุงไทย ธนาคารไทยพาณิชย์ และธนาคารกสิกรไทย ส่วนพันธบัตรประเภทอื่น เช่น ตั๋วเงินคลังพันธบัตรของธนาคารแห่งประเทศไทย จะออกจำหน่ายให้แก่นักลงทุนสถาบัน และ/หรือ นักลงทุนรายใหญ่ที่มีคุณสมบัติทางการเงินตามที่กำหนดใน 2 รูปแบบ ได้แก่ การประมูลแบบแข่งขันราคา (Competitive Bidding) ซึ่งผู้ที่ได้รับการจัดสรร คือผู้ที่เสนออัตราผลตอบแทนต่ำสุดหรือให้ราคาสูงสุดเรียงลำดับลงมา และการประมูลแบบไม่แข่งขันราคา (Non-Competitive Bidding) สามารถเสนอซื้อในจำนวนเงินที่ต้องการ โดยอัตราผลตอบแทนจะเท่ากับอัตราผลตอบแทนถัวเฉลี่ยในการประมูลแบบแข่งขันราคาที่จัดจำหน่ายในคราวเดียวกัน

ส่วนนักลงทุนที่ต้องการซื้อ ขาย แลกเปลี่ยนมือตราสารหนี้ที่ซื้อจากตลาดแรก เพื่อเพิ่มสภาพคล่องหรือบริหารจัดการเงิน จะเรียกเป็น

“การซื้อขายในตลาดรอง” (Secondary Market)

jumboslot

สามารถซื้อขายได้ทั้งแบบ Over the counter หรือ OTC คือไม่มีระบบหรือสถานที่กลางในการจับคู่การซื้อขาย ผู้ที่สนใจที่จะซื้อขายดราสารหนี้สามารถติดต่อกับสถาบันการเงิน และบริษัทหลักทรัพย์ที่มีธุรกรรมการค้าตราสารหนี้ เพื่อแจ้งความประสงค์และทำการซื้อขาย โดยสามารถติดตามข้อมูลการซื้อขายแบบ OTC ได้จาก www.thaibma.or.th

อีกช่องทางการลงทุนตราสารหนี้ที่ทั้งสะดวก และง่ายดาย เหมาะสำหรับนักลงทุนรายย่อยคือ “การลงทุนทางอ้อมผ่านกองทุนรวมตราสารหนี้” ที่มีผู้เชี่ยวชาญอย่างบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) เป็นผู้บริหารจัดการให้ สามารถเลือกกองทุนที่มีนโยบายเหมาะสมกับการยอมรับความเสี่ยงของตนเอง มีกองทุนให้เลือกหลากหลาย ลงทุนได้ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เช่น

Term Fund กองทุนรวมที่มีกำหนดระยะเวลา ส่วนใหญ่ลงทุนในตราสารหนี้ ภาครัฐและเอกชน
Money Market Fund ลงทุนในเงินฝากและตราสารหนี้ที่อายุคงเหลือไม่เกิน 1 ปี
Fixed Income Fund ลงทุนในตราสารหนี้ที่อายุคงเหลือมากกว่า 1 ปีขึ้นไป
Foreign Investment Fund ลงทุนในหลักทรัพย์ต่างประเทศทั้งหุ้นและตราสารหนี้ ฯลฯ

slot

กองทุนรวมตราสารหนี้เหมาะสำหรับนักลงทุนรายย่อย เนื่องจากใช้เงินลงทุนไม่มาก มีความยืดหยุ่นและสะดวกต่อการบริหารเงิน สามารถเลือกเงื่อนไขในการขายคืนหรือจะถือจนครบกำหนดอายุก็ได้ หากลงทุนในกองทุนเปิดจะได้รับความสะดวกในเรื่องสภาพคล่องและได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษี

แต่กองทุนรวมตราสารหนี้ก็มีความเสี่ยงเช่นกัน โดยกรณีที่ราคาตราสารหนี้เปลี่ยนแปลงมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (Net Asset Value : NAV) ของกองทุนรวม และราคาซื้อขายของหน่วยลงทุนก็จะเปลี่ยนแปลงด้วย เหมือนราคาหุ้นที่มีการปรับขึ้นและลงได้

ไม่ว่าจะลงทุนในตราสารหนี้ทางตรงหรือทางอ้อม นักลงทุนต้องประเมินความเสี่ยงและผลตอบแทนที่จะได้รับ ศึกษาข้อมูลก่อนการลงทุนให้ครบถ้วนก่อนตัดสินใจ และเมื่อตัดสินใจลงทุนแล้ว ก็ต้องหมั่นติดตามผลการลงทุนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้บริหารจัดการพอร์ตลงทุนและกระจายความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ